Παιδιά στην εφηβεία: μικρές συμβουλές για υγιείς σχέσεις

Κατά κοινή παραδοχή η εφηβεία είναι μία ηλικία την οποία οι περισσότεροι γονείς περιμένουν με δυσπιστία και ίσως και λίγο ανησυχία.

Ηρεμήστε! Δεν χρειάζεται τίποτα από τα δύο.

Η εφηβεία είναι απλά ένα στάδιο στην εξέλιξη του παιδιού, του ανθρώπου, στην πορεία από την παιδική ηλικία προς την ενηλικίωση. Αν θεωρήσουμε ότι η ψυχολογική εξέλιξη του ατόμου κινείται σε ένα συνεχές από την γέννηση μέχρι την ενηλικίωση, τότε όλοι χρειάζεται να περάσουμε από όλα τα στάδια. Έτσι ξεκινώντας από βρέφος, νήπιο, παιδί, προχωράμε στην προεφηβεία (9-12) και στην συνέχεια στην εφηβεία (12-18), που ουσιαστικά κλείνει με την πρώτη ενηλικίωση (18-21), και στην ενήλικη ζωή που αρχίζει στα 21.

Γύρω στα 9-10, αρχίζουμε να παρατηρούμε ότι το γλυκό μας μέχρι τότε παιδάκι ξαφνικά δεν θέλει να είναι συνέχεια μαζί μας, δεν θέλει αγκαλιές και φιλιά, και κλείνεται στον εαυτό του. Έχει ήδη ξεκινήσει μία διαδικασία αλλαγών σε πολλαπλά επίπεδα: σωματικό/οργανικό, γνωστικό, συναισθηματικό και βέβαια κοινωνικό.

Χρειάζεται λοιπόν να κρατήσεις καλά στο νου ότι όσο ξενίζουν εσένα αυτές οι αλλαγές άλλο τόσο ξενίζουν και τον ίδιο που του συμβαίνουν· μπορεί και περισσότερο γιατί δεν είναι προετοιμασμένος να διαχειριστεί τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα και στην συμπεριφορά του. 

Για να μπορέσουμε να συμπορευτούμε λοιπόν με το έφηβο παιδί μας χρειάζεται να εξελιχθούμε κι εμείς ως γονείς, να κάνουμε μία αναβάθμιση δεξιοτήτων, και να περάσουμε στο επόμενο στάδιο.

Ποιά είναι λοιπόν τα tips που θα μας βοηθήσουν να κρατήσουμε ανοιχτή την επικοινωνία με τα παιδιά μας όπως μπαίνουν στην εφηβεία;

  1. Μην νιώσετε απόρριψη από την ανεξαρτησία που διεκδικούν.

Είναι δείγμα απόλυτα φυσιολογικής εξέλιξης η διεκδίκηση της αυτονομίας τους, και  η αναζήτηση στήριξης σε συνομιλήκους τους. Δεν απορρίπτουν τους γονείς, αντιθέτως με βάση την δυνατή σχέση με τους γονείς νιώθουν ασφαλείς να πειραματιστούν στην ανεξαρτησία! Δείτε το ως θετικό σημάδι, παραμείνετε ψύχραιμοι και μην πιέζετε καταστάσεις. (π.χ. “Γιατί δεν μου λες τι συμβαίνει;” “Έχεις μυστικά από εμένα;” κ.ο.κ.). Η δική μας ανάγκη για έλεγχο είναι κατανοητή αλλά θα δείτε καλύτερα αποτελέσματα με το να δώσετε χώρο και να έρθει εκείνος σε εσάς. Εμπιστευτείτε την σχέση σας με το παιδί σας!

2. Αφιερώστε χρόνο στην σχέση με το παιδί σας.

Απλά και πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να εδραιώσετε μία φορά την εβδομάδα κάτι μαζί, και εκείνη την ώρα να έχετε δεσμευτεί να μην ασχολείστε ούτε με την δουλειά σας, ούτε με τα τηλέφωνα, ούτε με κάτι άλλο. Δίνετε την αμέριστη προσοχή σας σε αυτό που κάνετε μαζί. Ταυτόχρονα, έμμεσα, χωρίς να λέτε τίποτα διδάσκετε δεξιότητες στο σχετίζεσθαι!

3. Δοκιμάστε την έμμεση προσέγγιση.

Επειδή τις περισσότερες φορές η ευθεία προσέγγιση που χρησιμοποιούσαμε μέχρι τώρα με τα παιδιά μας δεν είναι πλέον αποτελεσματική, χρειάζεται να γίνουμε πιο ευέλικτοι κι έμμεσοι στις ερωτήσεις μας. Την ευθεία ερώτηση ο έφηβος μπορεί να την εκλάβει ως παρέμβαση και το μόνο αποτέλεσμα θα είναι το να κλειστεί περισσότερο στον εαυτό του. Προσπαθείστε να ακούτε περισσότερο και να μιλάτε λιγότερο! Θα συλλέξετε περισσότερες πληροφορίες με αυτόν τον τρόπο.

4. Αφήστε στην άκρη τον επικριτικό τόνο.

Ξεχάστε την επίκριση, τον τόνο και το ύφος του “εγώ τα ξέρω όλα” ή “μα τι είναι αυτά που κάνεις πάλι;”. Θυμηθείτε ότι προσπαθεί να βρει την άκρη κι αυτός, ότι δυσκολεύεται κι ότι αυτό που χρειάζεται είναι να ξέρει ότι εσείς είστε δίπλα του πάντα. Αν λοιπόν μπορέσετε να μείνετε ψύχραιμοι στις εξάρσεις και να προσεγγίσετε τις πράξεις και τις συμπεριφορές του με οριοθέτηση και κατανόηση τότε θα αισθανθεί ότι μπορεί να έρθει σε εσάς ό,τι κι αν κάνει, ό,τι κι αν συμβεί! Κι αυτό ακριβώς θέλετε να πετύχετε: να έρχεται σε εσάς όταν χρειάζεται βοήθεια αλλά χωρίς να νιώθει καταπίεση ή υποχρέωση! Αυτονομείται σταδιακά και ξαναγυρνά από επιλογή όταν ο ίδιος το χρειάζεται.

5. Συμμετέχετε

Στο επίπεδο που κι ο ίδιος το θέλει και συμφωνεί, είναι πολύ καλό να κάνετε πράγματα μαζί, όπως να βλέπετε μαζί τις ταινίες του, ή να ακούτε την μουσική του, ή ακόμα και να τον ρωτήσετε για όλα αυτά τα – για εσάς- πρωτοποριακά και καινούρια που συμβαίνουν. Μην αντιδράσετε αρνητικά ή απότομα αν σας διαχειριστεί ως “άσχετη/ο”, παρά πείτε απλά “ναι, δεν τα ξέρω καλά αυτά κι ήθελα να μάθω από εσένα” για κάτι που πραγματικά ίσως εκείνο ξέρει καλύτερα! Θυμηθείτε ότι αυτά δεν γίνονται μπροστά σε φίλους, μόνο κατ’ ιδίαν, κι ότι επίσης δεν είστε στην πραγματικότητα άσχετος. Λεπτές ισορροπίες!

6. Ανοίξτε συζητήσεις για το σεξ και τα ναρκωτικά, και τιςκαταχρήσεις γενικά.

Ξεχάστε το ύφος που ίσως είχαν οι δικοί μας γονείς, του φοβισμένου γονέα που είτε τα ήξερε όλα (από άμυνα) είτε δεν έλεγε τίποτα (από δική του ντροπή). Το αποτέλεσμα και στις δύο περιπτώσεις ήταν ένας ενοχικός και κλειστός έφηβος. Οι κουβέντες αυτές είναι καλό να γίνονται από την προεφηβεία ακόμη, σε χαλαρό στυλ, με κάποια αφορμή, χωρίς φόβο και πάθος από πλευράς σας, δείχνοντας έτσι ότι το σεξ είναι μία φυσιολογική διαδικασία. Ειδικά στην εφηβεία θυμηθείτε πόσο έντονη είναι η σεξουαλική αίσθηση και στα δύο φύλα. Για τις καταχρήσεις πάλι μιλάμε ψύχραιμα κι απλά, ουσιαστικά με παραδείγματα, πλείστα δυστυχώς πλέον από πολύ μικρές ηλικίες, γιατί κι εδώ βέβαια η εναντίωση θα φέρει αντίδραση.

Εν κατακλείδι εσείς χρειάζεται να είστε οριοθετημένοι, συνεπείς, σταθεροί, και καλοί ενεργητικοί ακροατές. Μέσα από όλα αυτά ο τελικός στόχος σας είναι να προσφέρετε στον έφηβο σας το ασφαλές “λιμάνι” στο οποίο μπορεί να επιστρέφει και να “αράζει” όποτε ο ίδιος το χρειάζεται. Του δίνετε την δυνατότητα να έχει που να στραφεί όταν θελήσει και τον βοηθάτε να κατανοήσει κι ο ίδιος τον εαυτό του σε αυτόν τον νέο κόσμο που καλείται να βιώσει!

Με αγάπη κι ευγνωμοσύνη,

Χριστιάνα

(Πρώτη δημοσίευση στο Public Blog, με αφορμή σεμινάριο της Σχολής Γονέων μας, με θέμα την εφηβεία.)

Σχολιάστε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

*Με την υποβολή του σχολίου σας συναινείτε στη συλλογή των στοιχείων που δίνετε.
Τα στοιχεία που καταχωρούνται θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά από το rootsandroutes.gr και από κανέναν άλλο οργανισμό ή φυσικό πρόσωπο και έχουν σκοπό την επικοινωνία με τους διαχειριστές του rootsandroutes.gr


Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (ivf) Χριστούγεννα έμπνευση έφηβοι έφηβος αγάπη αυθεντικός εαυτός βιβλίο γιορτή γονείς γονείς και παιδιά γονιμότητα δημιουργική απασχόληση δραστηριότητες εαυτός εαυτός και άλλοι εδω και τωρα ενοχές εξέλιξη εσωτερικό παιδί ευγνωμοσύνη ευ ζην ευημερία εφηβεία ζευγάρι ισορροπία οικογένεια οριοθέτηση παιδί παιδιά προσωπική εξέλιξη πρόταση σκέψη της ημέρας στόχος συμβουλές συμβουλευτική συμπεριφορά συναισθηματική νοημοσύνη σχέσεις σχολή γονέων υποστήριξη φροντίδα ψυχολογική υποστήριξη ψυχολόγος όρια